പത്ത് വർഷം പിന്നിട്ട് നോട്ട് നിരോധനം; കള്ളപ്പണ വേട്ടയുടെ വാഗ്ദാനവും ജനങ്ങളുടെ ദുരിതവും ബാക്കിയായ ചരിത്രം

2016 നവംബർ 8. രാത്രി എട്ട് മണി. ടെലിവിഷൻ സ്ക്രീനുകൾക്ക് മുന്നിൽ രാജ്യം മുഴുവൻ കാതോർത്തിരുന്ന സമയം. പ്രധാനമന്ത്രി നരേന്ദ്ര മോദിയുടെ അപ്രതീക്ഷിത പ്രഖ്യാപനം ഇന്ത്യൻ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയുടെ ഗതിതന്നെ മാറ്റിമറിച്ചു. അന്ന് അർധരാത്രി മുതൽ 500, 1000 രൂപ നോട്ടുകൾക്ക് മൂല്യമില്ലാതായി. രാജ്യത്തെ സാമ്പത്തിക രംഗത്ത് വലിയൊരു പരീക്ഷണത്തിന് തുടക്കമിട്ട ആ പ്രഖ്യാപനത്തിന് ഇന്ന് പത്ത് വർഷം തികയുകയാണ്.

കള്ളപ്പണം ഇല്ലാതാക്കുക, കള്ളനോട്ട് തടയുക, ഭീകരവാദത്തിന് ലഭിക്കുന്ന സാമ്പത്തിക സഹായം ഇല്ലാതാക്കുക തുടങ്ങിയ ലക്ഷ്യങ്ങളാണ് നോട്ട് നിരോധനത്തിന് പിന്നിലെന്നായിരുന്നു കേന്ദ്ര സർക്കാരിന്റെ വിശദീകരണം. ജനങ്ങൾ നേരിടാൻ പോകുന്ന ബുദ്ധിമുട്ടുകളെക്കുറിച്ച് സർക്കാരിന് ബോധ്യമുണ്ടെന്നും എന്നാൽ രാജ്യത്തിന്റെ ഭാവിക്കുവേണ്ടി അമ്പത് ദിവസം ക്ഷമിക്കണമെന്നുമായിരുന്നു പ്രധാനമന്ത്രി അന്ന് ആവശ്യപ്പെട്ടത്.

രാജ്യത്തെ ഞെട്ടിച്ച ആ തീരുമാനം ചെറുതായിരുന്നില്ല. അന്ന് പ്രചാരത്തിലുണ്ടായിരുന്ന ആകെ കറൻസിയുടെ 86.9 ശതമാനവും ഒറ്റയടിക്ക് അസാധുവായി. ഏകദേശം 15.41 ലക്ഷം കോടി രൂപയുടെ നോട്ടുകളാണ് ഇതോടെ വിപണിയിൽനിന്ന് പിൻവലിക്കപ്പെട്ടത്. ബാങ്കുകൾക്കും എടിഎമ്മുകൾക്കും മുന്നിൽ നീണ്ട നിരകൾ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു. സ്വന്തം പണം പിൻവലിക്കാൻ പോലും നിയന്ത്രണങ്ങൾ നേരിടേണ്ടിവന്ന സാധാരണക്കാർക്ക് ദിവസങ്ങളോളം ദുരിതം അനുഭവിക്കേണ്ടിവന്നു.

കർഷകർ, ചെറുകിട വ്യാപാരികൾ, ദിവസവേതന തൊഴിലാളികൾ, അസംഘടിത മേഖലയിലെ ജീവനക്കാർ തുടങ്ങി പണത്തെ ആശ്രയിച്ച് ഉപജീവനം നടത്തിയിരുന്ന വലിയൊരു വിഭാഗത്തെ നോട്ട് നിരോധനം പ്രതിസന്ധിയിലാക്കി. പണമിടപാടുകൾ നിലച്ചതോടെ ചെറുകിട വ്യാപാര മേഖല തളർന്നു. വരുമാനവും തൊഴിലും നഷ്ടപ്പെട്ടവരുടെ അനുഭവങ്ങൾ രാജ്യത്തിന്റെ സാമ്പത്തിക ചരിത്രത്തിലെ വേദനിപ്പിക്കുന്ന അധ്യായമായി മാറി.

എന്നാൽ നോട്ട് നിരോധനത്തിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ ലക്ഷ്യമായി പ്രഖ്യാപിച്ച കള്ളപ്പണ വേട്ടയുടെ ഫലം പുറത്തുവന്നപ്പോൾ ചിത്രം മറ്റൊന്നായിരുന്നു. നിരോധിച്ച 15.41 ലക്ഷം കോടി രൂപയിൽ 15.31 ലക്ഷം കോടി രൂപയും ബാങ്കിങ് സംവിധാനത്തിലൂടെ തിരിച്ചെത്തി. അതായത് 99.3 ശതമാനം നോട്ടുകളും തിരിച്ചെത്തിയെന്ന കണക്ക് കള്ളപ്പണം ഇല്ലാതാക്കുമെന്ന കേന്ദ്ര സർക്കാരിന്റെ അവകാശവാദത്തിന് വലിയ തിരിച്ചടിയായി. കള്ളപ്പണം കണ്ടെത്താനായി രാജ്യത്തെ ജനങ്ങളെ മുഴുവൻ സാമ്പത്തിക പ്രതിസന്ധിയിലേക്ക് തള്ളിവിട്ടതിന്റെ ഫലമെന്തെന്ന ചോദ്യം അന്നുമുതൽ ഉയരുന്നുണ്ട്.

നോട്ട് നിരോധനത്തിന്റെ പത്ത് വർഷങ്ങൾക്കിപ്പുറം പരിശോധിക്കുമ്പോൾ ഡിജിറ്റൽ പണമിടപാടുകളുടെ വളർച്ച മാത്രമാണ് പ്രധാന നേട്ടമായി പലരും ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നത്. യുപിഐ ഉൾപ്പെടെയുള്ള സംവിധാനങ്ങൾ ഇന്ന് രാജ്യത്തെ സാമ്പത്തിക ഇടപാടുകളുടെ അവിഭാജ്യ ഘടകമായി മാറി. എന്നാൽ ഡിജിറ്റൽ ഇടപാടുകളുടെ വളർച്ചയുടെ മുഴുവൻ ക്രെഡിറ്റും നോട്ട് നിരോധനത്തിന് നൽകാനാകുമോ എന്ന ചോദ്യവും പ്രസക്തമാണ്.

ഒരു രാത്രിയിലെ പ്രഖ്യാപനത്തിലൂടെ രാജ്യത്തിന്റെ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയെ അടിമുടി മാറ്റാമെന്ന രാഷ്ട്രീയ പ്രഖ്യാപനം പത്ത് വർഷം പിന്നിടുമ്പോൾ വീണ്ടും വിചാരണ ചെയ്യപ്പെടുകയാണ്. കള്ളപ്പണം ഇല്ലാതായോ? സാധാരണക്കാരുടെ സാമ്പത്തിക സുരക്ഷ വർധിച്ചോ? ചെറുകിട മേഖലകൾക്ക് തിരിച്ചുവരാനായോ? ഈ ചോദ്യങ്ങൾക്കുള്ള ഉത്തരങ്ങൾ തേടുമ്പോൾ നോട്ട് നിരോധനത്തിന്റെ ആഘാതം ഇപ്പോഴും ചർച്ചകളിൽനിന്ന് അപ്രത്യക്ഷമായിട്ടില്ല.

മോദി സർക്കാരിന്റെ ആദ്യകാലത്തെ ഏറ്റവും നിർണായക തീരുമാനങ്ങളിലൊന്നായി വിശേഷിപ്പിക്കപ്പെട്ട നോട്ട് നിരോധനത്തെ പത്ത് വർഷത്തിനിപ്പുറം വലിയൊരു ഭരണനേട്ടമായി ഉയർത്തിക്കാട്ടാൻ ബിജെപി പോലും കാര്യമായി ശ്രമിക്കുന്നില്ലെന്നത് ശ്രദ്ധേയമാണ്. ഒരിക്കൽ രാജ്യത്തിന്റെ സാമ്പത്തിക ഭാവി മാറ്റുമെന്ന് പ്രഖ്യാപിച്ച നടപടി ഇന്ന് രാഷ്ട്രീയമായും സാമ്പത്തികമായും ഉയരുന്ന ചോദ്യങ്ങളുടെ നടുവിലാണ്.

ഒരു രാത്രി കൊണ്ട് അസാധുവായത് നോട്ടുകൾ മാത്രമായിരുന്നില്ല; രാജ്യത്തെ കോടിക്കണക്കിന് സാധാരണക്കാരുടെ സാമ്പത്തിക ജീവിതം കൂടിയായിരുന്നു. പത്ത് വർഷം പിന്നിടുമ്പോഴും നോട്ട് നിരോധനത്തിന്റെ യഥാർഥ നേട്ടവും നഷ്ടവും സംബന്ധിച്ച കണക്കെടുപ്പ് പൂർത്തിയായിട്ടില്ല.