യുപിഐ ഇടപാടുകൾക്ക് ഫീസ് ഈടാക്കാൻ കേന്ദ്രത്തിന് അധികാരം; നിയമഭേദഗതി പാർലമെന്റിൽ അവതരിപ്പിച്ചു

രാജ്യത്തെ ഡിജിറ്റൽ പേയ്മെന്റ് സംവിധാനത്തിൽ നിർണായക മാറ്റങ്ങൾക്ക് വഴിയൊരുക്കുന്ന നിയമഭേദഗതി കേന്ദ്രസർക്കാർ പാർലമെന്റിൽ അവതരിപ്പിച്ചു. 2,000 രൂപയ്ക്ക് മുകളിലുള്ള യുപിഐ ഇടപാടുകൾക്ക് ‘മെർച്ചന്റ് ഡിസ്കൗണ്ട് റേറ്റ്’ (MDR) എന്ന പേരിൽ 0.25 മുതൽ 0.40 ശതമാനം വരെ ഫീസ് ഈടാക്കുന്നതിനുള്ള നിയമപരമായ ചട്ടക്കൂടാണ് ഭേദഗതിയിലൂടെ ഒരുക്കുന്നത്.

ധനമന്ത്രി നിർമല സീതാരാമനാണ് ഭേദഗതി ബിൽ പാർലമെന്റിൽ അവതരിപ്പിച്ചത്. നിലവിൽ യുപിഐയും റൂപേ ഡെബിറ്റ് കാർഡ് ഇടപാടുകളും എംഡിആർ നിരക്കിൽ നിന്ന് ഒഴിവാക്കിയിട്ടുണ്ടെങ്കിലും, പുതിയ ഭേദഗതി പാസായാൽ ഏതെല്ലാം പേയ്മെന്റ് രീതികൾക്ക് ഫീസ് ബാധകമാക്കണമെന്ന കാര്യത്തിൽ കേന്ദ്രസർക്കാരിന് തീരുമാനമെടുക്കാൻ അധികാരം ലഭിക്കും.

ഉപഭോക്താക്കൾ നടത്തുന്ന ഡിജിറ്റൽ പേയ്മെന്റുകൾ പ്രോസസ് ചെയ്യുന്നതിനായി വ്യാപാരികൾ ബാങ്കുകൾക്കും പേയ്മെന്റ് സേവനദാതാക്കൾക്കും നൽകുന്ന ഫീസിനെയാണ് മെർച്ചന്റ് ഡിസ്കൗണ്ട് റേറ്റ് (MDR) എന്ന് വിളിക്കുന്നത്. 2020 മുതൽ യുപിഐ ഇടപാടുകൾക്ക് ഇത്തരം ഫീസ് ഈടാക്കുന്നത് ഒഴിവാക്കിയിരുന്നു.

അതേസമയം, സൗജന്യ യുപിഐ സേവനങ്ങൾ ദീർഘകാലാടിസ്ഥാനത്തിൽ തുടരുന്നത് വലിയ സാമ്പത്തിക ബാധ്യത സൃഷ്ടിക്കുന്നുവെന്നാണ് പേയ്മെന്റ് സേവന മേഖലയിലെ കമ്പനികളുടെ നിലപാട്. ഫോൺപേ, ഗൂഗിൾ പേ തുടങ്ങിയ പ്ലാറ്റ്ഫോമുകൾ ഉൾപ്പെടെയുള്ള കമ്പനികൾ വർഷങ്ങളായി എംഡിആർ സംവിധാനത്തിന്റെ തിരിച്ചുവരവ് ആവശ്യപ്പെട്ടുവരികയാണ്.

ജൂലൈ മാസത്തിൽ മാത്രം രാജ്യത്ത് യുപിഐ വഴി 2,360 കോടി ഇടപാടുകളിലായി 29.9 ലക്ഷം കോടി രൂപയുടെ കൈമാറ്റമാണ് നടന്നത്. ഇന്ത്യയിലെ ഡിജിറ്റൽ ഇടപാടുകളുടെ മുഖ്യ ആധാരമായി യുപിഐ മാറിയ സാഹചര്യത്തിലാണ് പുതിയ നിയമഭേദഗതി ചർച്ചയാകുന്നത്.

2007-ലെ പേയ്മെന്റ് ആൻഡ് സെറ്റിൽമെന്റ് സിസ്റ്റംസ് ആക്ട് ഭേദഗതി ചെയ്യുന്നതിനാണ് കേന്ദ്രത്തിന്റെ നീക്കം. ബിൽ നിയമമായാൽ, യുപിഐ ഉൾപ്പെടെയുള്ള വിവിധ ഡിജിറ്റൽ പേയ്മെന്റ് സംവിധാനങ്ങൾക്ക് എംഡിആർ ബാധകമാക്കണമോ ഒഴിവാക്കണമോ എന്ന കാര്യത്തിൽ അന്തിമ തീരുമാനം കേന്ദ്രസർക്കാരിന് കൈക്കൊള്ളാനാകും.